Wanda Rutkiewicz urodziła się w litewskich Płungianach, a po wojnie jej rodzina osiedliła się we Wrocławiu. Maturę ukończyła w II LO, a następnie studiowała elektronikę na Politechnice Wrocławskiej. Przez wiele lat zatrudniona była w Instytucie Automatyki Systemów Energetycznych (IASE). Była aktywna sportowo, trenowała lekkoatletykę w Parasolu oraz siatkówkę w AZS Wrocław i Gwardii, jednak jej największą pasją były góry.
16 października 1978 roku, po licznych dniach wędrówki i używając zamarzniętego ustnika aparatu tlenowego, Wanda Rutkiewicz zdobyła Mount Everest. Około godziny 14.00 stanęła na najwyższym szczycie świata.
– Zostawiłam na szczycie mały kamyk ze Skałek Rzędkowickich, gdzie stawiają pierwsze kroki i trenują taternicy – wspominała po zdobyciu szczytu.
Na liście jej znaczących osiągnięć znalazło się osiem ośmiotysięczników:
- Mount Everest,
- K2 (pierwsza kobieta na świecie),
- Nanga Parbat,
- Sziszapangma,
- Gaszerbrum I i II,
- Czo Oju,
- Annapurna.
Choć obecnie zdobywanie Everestu stało się bardziej powszechne, osiągnięcia Rutkiewicz wciąż pozostają imponujące. Druga Polka, która stanęła na szczycie K2, Monika Witkowska, zrobiła to dopiero 36 lat później, a Kangchendzongę, na której zginęła Wanda, zdobyła Kinga Baranowska w maju 2009 roku, aż siedemnaście lat po niej. Jej rekord pod względem liczby zdobytych przez kobiety ośmiotysięczników pozostał niepokonany przez długi czas – dziewiąty szczyt, K2, zdobyta przez Włoszkę Nives Meroi, miała miejsce dopiero w 2006 roku.
W Wrocławiu znajduje się mural poświęcony Wandzie Rutkiewicz, zlokalizowany przy Placu Legionów oraz tramwaj nazwany jej imieniem. Na skwerze przy II LO, przy ulicy Parkowej, usytuowano kamień upamiętniający jej osiągnięcia.
W kronice swojej szkoły, po odwiedzinach w 1980 roku, zostawiła taki wpis:
Każdy może mieć swój Mount Everest w życiu. Nie każdy może go dosięgnąć w sposób tak spektakularny, jak ja. Ale niech mój Mount Everest będzie zachętą, mobilizacją w chwilach zwątpienia.
Więcej informacji na temat Wandy Rutkiewicz dostępnych jest na stronie Fundacji Polskiego Himalaizmu.