Konserwacja średniowiecznych dzieł sztuki
Trwają zaawansowane prace konserwatorskie związane z wystawą „Stulecie” w Pawilonie Czterech Kopuł, organizowaną na pamiątkę wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej z 1926 roku. Prace w pracowni konserwatorskiej prowadzone są od dwóch lat przez zespół składający się z kilkunastu specjalistów.
Wystawione rzeźby i obrazy mają być prezentowane w najlepszym możliwym stanie po przeprowadzeniu kompleksowego liftingu, co jest wykorzystywane jako metafora leczenia dzieł sztuki, według Marii Zając, asystentki w pracowni.
Maria Zając podkreśla, że studia konserwatorskie przypominają medycynę, a konieczność dbałości o estetykę jest kluczowa po wyleczeniu obiektów. Joanna Zyzik-Lubasińska, starsza konserwatorka, zwraca uwagę na zasadę „Primum non nocere”, kluczową w zawodzie konserwatora, co podkreśla znaczenie ostrożności w trakcie prac.
Diagnostyka i ocena stanu zabytków
Niektóre z eksponatów musiały być szybko wykluczone z wystawy z powodu złego stanu technicznego. Joanna Zyzik-Lubasińska wskazuje, że to nie tylko technika średniowiecznych artystów sprawia problemy, ale również warunki, w jakich dzieła były przechowywane przez wieki. W przypadku rzeźb, które były narażone na wilgoć, mogą one być uszkodzone przez szkodniki.
Badania laboratoryjne są kluczowe, aby poznać materiały użyte przez artystów i skuteczność środków stosowanych w konserwacji.
Oczyszczanie i nawilżanie dzieł sztuki
Oczyszczanie rzeźb i obrazów jest pierwszym krokiem w konserwacji, mającym na celu usunięcie nagromadzonego brudu i ochronę dzieł przed dalszym zniszczeniem. Maria Zając wyjaśnia, że brud oraz organiczne pozostałości mogą stanowić zagrożenie dla obiektów. Dodatkowo, należy usuwać warstwy materiałów użytych przez wcześniejszych konserwatorów.
Nawilżenie, zwłaszcza dla drewna i płótna, jest również istotne. Joanna Zyzik-Lubasińska zaznacza, że stabilne warunki w muzeum są kluczowe, aby uniknąć pękania i osypywania się materiałów.
Prezentacja dzieł sztuki
Oczyszczone i zabezpieczone dzieła są prezentowane w taki sposób, aby świadczyły o swoim oryginalnym wyglądzie. Konserwatorki zwracają uwagę na zmiany kolorystyczne, które nastąpiły przez lata, i decydują się nie usuwać śladów czasu, aby zrozumieć historię dzieła.
Ewentualne rekonstrukcje, jak brakująca ręka na figurze Chrystusa, są przeprowadzane tylko w przypadkach, gdy istnieją twarde dane dotyczące pierwotnego wyglądu.
Joanna Zyzik-Lubasińska wspomina, że w Pawilonie Czterech Kopuł odwiedzający będą mieli okazję podziwiać bogate złocenia na średniowiecznych pracach, które nadają dziełom niepowtarzalny urok.
Wystawa „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej” potrwa w Pawilonie Czterech Kopuł od 31 lipca do 30 grudnia, a wernisaż odbędzie się 30 lipca o godzinie 17.00.