Bezpłatne szczepienia przeciwko wirusowi HPV dla osób w wieku 18-25 lat są inicjatywą Ministerstwa Zdrowia oraz Głównego Inspektora Sanitarnego.
Szczepionka składa się z trzech dawek, z ostatnią podawaną po sześciu miesiącach od rozpoczęcia. Program finansowania potrwa do 31 maja 2027 roku, co oznacza, że szczepienia powinny rozpocząć się najpóźniej do końca listopada 2026 roku.
Nowotwory szyjki macicy w Polsce
HPV jest najczęstszym wirusem przenoszonym drogą płciową i główną przyczyną raka szyjki macicy. W 2023 roku zgłoszono 2366 nowych przypadków oraz 1403 przypadków zgonów związanych z tym nowotworem.
Wirus HPV może również prowadzić do:
- nowotworów sromu,
- nowotworów pochwy,
- nowotworów odbytu (u kobiet i mężczyzn),
- nowotworów prącia,
- nowotworów gardła.
Specjaliści zalecają, by zarówno kobiety, jak i mężczyźni, którzy nie byli wcześniej szczepieni, zgłosili się na szczepienie. Szczepienia są najbardziej efektywne, gdy są przeprowadzone przed rozpoczęciem aktywności seksualnej. Nawet osoby, które rozpoczęły życie seksualne, mogą nie być zakażone każdym typem HPV objętym szczepionką. Ochrona obejmuje najczęstsze nowotwory związane z infekcją HPV, a także zmiany przednowotworowe. Jak wskazuje dr n. med Piotr Lepka, specjalista ginekologii onkologicznej, „praktycznie każdy przypadek raka szyjki macicy ma związek z zakażeniem HPV”. Ponadto szczepienie może zmniejszać ryzyko zakażeń w jamie ustnej i gardle, które prowadzą do nowotworów gardła.
W Polsce trwa kampania promująca szczepienia przeciwko HPV u dzieci i młodzieży, której władze Wrocławia również są zwolennikami.
Dr Lepka podkreśla, że szczepienia wśród młodych dorosłych są jak najbardziej uzasadnione. Wskazuje na wyniki badań ze Szwecji, które dowodzą, że zaszczepienie przed 17. rokiem życia zmniejsza ryzyko inwazyjnego raka szyjki macicy o 88 procent, a w przypadku szczepienia w wieku 17-30 lat, ryzyko to spada o 53 procent. Resort zdrowia oraz GIS zarezerwowały 51 tys. dawek szczepionek, co pozwoli na zaszczepienie 17 tys. osób.
Szczepienia są realizowane w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej, które mają umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Proces kwalifikacji do szczepienia oraz aplikację szczepionki mogą przeprowadzać lekarze lub inny uprawniony personel medyczny, w tym pielęgniarki i położne.