Prof. Robert Olkiewicz, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego, podczas powitania gości przypomniał o długotrwałej współpracy uczelni z naukowcami z Ukrainy oraz o kształceniu młodych ludzi, wskazując ukraińskim akademikom kierunki współpracy z uczelniami w zachodniej Europie.
Rektor zaznaczył, że słowo może być równie raniące jak czyny, ale jednocześnie daje nadzieję i mobilizuje do działania, co szczególnie odnosi się do honorowego gościa, Serhija Żadana. Wyraził nadzieję, że rozmowy na temat pamięci historycznej Polaków i Ukraińców będą postępować, a wzajemne zaufanie będzie budowane przez konkretne działania.
Serhij Żadan w roli pisarza, świadka i obrońcy
W liście od Wasyla Bodnara, ambasadora Ukrainy w Polsce, odczytanym przez konsula Ukrainy w Wrocławiu, podkreślono, że nadanie tytułu doktora honoris causa Serhijowi Żadanowi jest wyrazem solidarności polskiego środowiska naukowego z Ukrainą oraz jej kulturą. Żadan, jako twórca, broni swojej ojczyzny nie tylko słowem, ale i czynem.
Słowa Żadana wynikają z doświadczenia wojny, odpowiedzialności za wspólnotę i naród. Ukraińscy intelektualiści często łączą role pisarza, świadka i obrońcy, a Żadan jest jednym z najbardziej wyrazistych symboli tej postawy, kontynuując tradycję ukraińskiej kultury, gdzie słowo jest nierozerwalnie związane z walką o wolność.
Twórczość Żadana a przemiany społeczne na Ukrainie
Podczas uroczystości, dziekanka Wydziału Neofilologii prof. Justyna Ziarkowska przybliżyła życiorys i dorobek Serhija Żadana, wskazując na jego wpływ na europejską literaturę oraz liczne nagrody, w tym Nagrodę Literacką Europy Środkowej Angelus w Polsce.
Prof. Ziarkowska zwróciła uwagę na umiejętność Żadana w uchwyceniu dramatycznych przemian społecznych na Ukrainie po rozpadzie ZSRR oraz doświadczeń wojennych związanych z rosyjską agresją. Jego twórczość od 2014 roku stanowi przenikliwe świadectwo wojny, odzwierciedlając ból, stratę oraz niezłomny opór ukraińskiego narodu.
Serhij Żadan o wojnie i prawie do szczęścia
Serhij Żadan wygłosił przemowę, w której wspomniał o swoim macierzystym uniwersytecie w Charkowie i obalonym pomniku patrona uczelni po rosyjskim ataku rakietowym. Podkreślił, że nawet w obliczu okrucieństwa potrzebujemy klasycznej filozofii i sztuki, a uniwersytet powinien być miejscem otwartej dyskusji o przeszłości i przyszłości.
Zaznaczył, że nikt nie jest gotowy na brutalne oblicze wojny, ale czasami trzeba walczyć o sens życia i przyszłość. Podkreślił, że Ukraińcy są zmuszeni do obrony swojego prawa do istnienia oraz do powrotu do szczęścia i radości po zakończeniu konfliktu.
Na uroczystości wystąpiły dzieci z chóru KapustaBand, a Żadan otrzymał nową monografię „Serhij Żadan: konkwistador nowej Ukrainy”, pierwsze opracowanie dotyczące jego twórczości.
Książki Serhija Żadana dostępne w języku polskim
- Historia kultury początku stulecia i inne wiersze (tłum. Bohdan Zadura),
- Big Mac (tłum. Michał Petryk),
- Depeche Mode (tłum. Michał Petryk),
- Ukraina (tłum. Renata Rusnak),
- Anarchy in the UKR (tłum. Michał Petryk),
- Hymn demokratycznej młodzieży (tłum. Michał Petryk),
- Odsetek samobójstw wśród klaunów (tłum. Michał Petryk),
- Etiopia / Ефіопія (tłum. Ola Hnatiuk i Adam Pomorski),
- Woroszyłowgrad (tłum. Michał Petryk),
- Mezopotamia (tłum. Michał Petryk i Adam Pomorski),
- Drohobycz. Księga wierszy wybranych (2014-2016) (tłum. Jacek Podsiadło),
- Internat (tłum. Michał Petryk),
- Antena (tłum. Bohdan Zadura),
- W mieście wojna (tłum. Michał Petryk),
- Skrypnykówka (tłum. Bohdan Zadura),
- Arabeski (tłum. Michał Petryk).