Od ponad 50 lat UNESCO przyznaje status światowego dziedzictwa miejscom o znaczeniu wykraczającym poza granice krajów i kontynentów.
Na obecną chwilę na Liście światowego dziedzictwa znajduje się 1248 obiektów, w tym jedynie 17 w Polsce, w tym:
- 972 obiekty dziedzictwa kulturowego,
- 235 obiektów dziedzictwa naturalnego,
- 41 obiektów mieszanych.
Rocznica ta stwarza okazję, aby podziękować osobom zaangażowanym w ochronę tego ważnego dziedzictwa i zapewnić, że Wrocław będzie nadal dbać o Hala Stulecia, która zgodnie z koncepcją jej twórcy Maksa Berga miała być dostępna dla wszystkich, co jest aktualnie realizowane.
Dzieło Maksa Berga zamiast katedry
Hala Stulecia z XX wieku znalazła się obok najsłynniejszych światowych zabytków takich jak piramidy w Gizie czy Machu Picchu. Wniosek o jej wpis na listę światowego dziedzictwa złożył prof. dr hab. inż. arch. Andrzej Tomaszewski, ówczesny prezes Polskiego Komitetu Narodowego ICOMOS.
Przygotowanie wniosku o wpis Hali Stulecia rozpoczęło się z inicjatywy Tomaszewskiego. Choć prof. Olgierd Czerner sporządził pierwotny wniosek o wpis dla wrocławskiej katedry, uznano, że Hala Stulecia jest obiektem wyjątkowym.
„To było bardzo odważne posunięcie, bo w tym czasie obiekty architektury XX wieku nie były rozpatrywane” – zwraca uwagę dr hab. Jerzy Ilkosz, historyk sztuki i były dyrektor Muzeum Architektury we Wrocławiu.
Wstrzymajmy się z oceną, bo do złożenia oficjalnego wniosku potrzebne było także wsparcie ekspertów oraz pozytywna opinia prof. Jukki Jokilehto z ICOMOS, który odwiedził Halę i ocenił jej wartość.
Ważny akord w historii Hali
Decyzja o wpisie zapadła 13 lipca 2006 roku w Wilnie. Przedstawiciel UNESCO wręczył dokument potwierdzający nominację, a tablica informacyjna o wpisie została zaprojektowana przez prof. Alojzego Gryta.
Wpis na listę UNESCO to nie tylko prestiż, ale także forma ochrony „Wyjątkowej Uniwersalnej Wartości”. Oznacza to podjęcie przez państwo zobowiązań dotyczących ochrony tego obiektu dla przyszłych pokoleń.
Wpis był początkiem wielu lat pracy w kierunku modernizacji Hali Stulecia, która miała na celu stworzenie przestrzeni użytecznej dla mieszkańców i gości.
Hala spełniała trzy kluczowe kryteria, które pozwoliły na jej wpisanie na listę UNESCO:
- zwierciadlo geniuszu architekta,
- odzwierciedlenie kultury epoki,
- ważny przykład w historii ludzkości.
Remont za remontem
Od momentu wpisania na listę UNESCO Hala Stulecia oraz jej kompleks poddawane są stałym modernizacjom. W 2009 roku rozpoczęto prace nad Halą, które zakończono w 2020 roku, obejmując wszystkie aspekty jej infrastruktury.
Oprócz Hali, zmodernizowane zostały również sąsiednie obiekty, jak Muzeum Sztuki Współczesnej w Pawilonie Czterech Kopuł i fontanna multimedialna przy Pergoli, a także powstało nowoczesne Wrocławskie Centrum Kongresowe.
Jakub Grudniewski, Prezes Hali Stulecia, podkreśla, że wszystkie przeprowadzone remonty zwiększyły możliwości organizacyjne, co w duchu zamysłu Maksa Berga – Hala Stulecia pozostaje miejscem dostępnych wydarzeń dla szerokiej społeczności, nie tracąc jednocześnie charakterystyki zabytku.