Program „Aktywny Rodzic” został wprowadzony przez ustawę uchwaloną przez Sejm 15 maja 2024 roku, a prezydent podpisał ją 10 czerwca 2024 roku. Został uruchomiony 1 października 2024 roku, co oznacza, że program funkcjonuje już dwa lata.
Celem programu jest wsparcie rodziców i opiekunów dzieci w wieku od 12. do 35. miesiąca, którzy pragną łączyć opiekę nad dzieckiem z aktywnością zawodową. „Babciowe”, czyli miesięczne świadczenie w wysokości 1500 zł, ma pomóc w pokryciu kosztów opieki nad dzieckiem, niezależnie od formy, którą wybiorą rodzice, czy to żłobek, klub dziecięcy, czy opieka osoby bliskiej.
W przeszłości decyzja o posiadaniu dziecka często wiązała się z rezygnacją jednego z rodziców z pracy, zwykle matki. Jak zaznacza wiceprezydent Wrocławia Mateusz Żak, program ma na celu promowanie równouprawnienia i umożliwienie obu rodzicom rozwijania kariery zawodowej bez konieczności rezygnacji z macierzyństwa czy ojcostwa.
Rodzice mogą korzystać z trzech form wsparcia:
- „Aktywni rodzice w pracy” – świadczenie 1500 zł, lub 1900 zł w przypadku dziecka z niepełnosprawnością, dla rodziców aktywnych zawodowo;
- „Aktywnie w żłobku” – świadczenie 1500 zł dla rodziców, których dzieci uczęszczają do żłobka, klubu dziecięcego lub pozostają pod opieką dziennego opiekuna;
- „Aktywnie w domu” – świadczenie 500 zł dla rodziców, którzy wybierają opiekę domową.
Podczas konferencji prasowej, wrocławscy parlamentarzyści i samorządowcy podsumowali dotychczasowe efekty programu, zaznaczając, że dodatkowe fundusze dla rodziców umożliwiły stworzenie nowych miejsc w żłobkach. W ciągu dwóch lat program „Aktywny Rodzic” kosztował 11 miliardów złotych, a 680 tysięcy dzieci otrzymało wsparcie. Na Dolnym Śląsku powstało 3528 nowych miejsc w instytucjach opieki, a poziom użłobkowienia wzrósł z 49% do 71% w 24 gminach, co zwiększyło dostępność opieki dla rodziców.
Mateusz Żak podkreślił znaczenie tego programu dla wrocławskiego samorządu, wskazując na rządowe wsparcie dla nowego żłobka w Sołtysowicach. Łączne fundusze wynoszą ponad 8 milionów złotych. Radna Agnieszka Dusza zauważyła, że projekt wspiera także seniorów, którzy mogą pomagać w opiece nad dziećmi.
1,2 miliona rodzin, ponad 10,8 miliarda złotych
Z danych ZUS wynika, że do połowy września 1,2 miliona rodzin w całej Polsce skorzystało z programu, otrzymując ponad 10,8 miliarda złotych. Najbardziej popularną formą wsparcia jest świadczenie dla rodziców korzystających ze żłobków, które w Wrocławiu generuje miesięczne wydatki na poziomie niemal 10 milionów złotych.